RTI చట్టం: ఏ సెక్షన్ దేనికోసం? (తెలుసుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయాలు)

సమాచార హక్కు చట్టంలో 31 సెక్షన్లు ఉన్నప్పటికీ, సామాన్యులకు నిత్యం ఉపయోగపడేవి కేవలం 5-6 మాత్రమే. అవేంటో ఇప్పుడు చూద్దాం:

1️⃣ సెక్షన్ 6(1) – సమాచారం కోరడం (అప్లికేషన్):
మీకు ఏదైనా సమాచారం కావాలన్నా, ఫైల్స్ చూడాలన్నా లేదా డాక్యుమెంట్ల కాపీలు కావాలన్నా ఈ సెక్షన్ కిందే దరఖాస్తు చేయాలి.
* ఎవరికి?: సంబంధిత శాఖలోని పబ్లిక్ ఇన్ఫర్మేషన్ ఆఫీసర్ (PIO) కి.

2️⃣ సెక్షన్ 7(1) – గడువు మరియు ప్రాణరక్షణ:
సాధారణంగా సమాచారం 30 రోజుల్లోపు రావాలి. కానీ, ఒక వ్యక్తి యొక్క ‘జీవితం మరియు స్వేచ్ఛ’ (Life and Liberty) కు సంబంధించిన సమాచారం అయితే కేవలం 48 గంటల్లోనే ఇవ్వాలని ఈ సెక్షన్ చెబుతుంది.

3️⃣ సెక్షన్ 6(3) – అప్లికేషన్ బదిలీ:
మీరు పొరపాటున ఒక శాఖకు పంపాల్సిన అప్లికేషన్‌ను మరో శాఖకు పంపితే, ఆ అధికారి దాన్ని తిరస్కరించకూడదు. ఈ సెక్షన్ ప్రకారం 5 రోజుల్లోపు సరైన శాఖకు బదిలీ చేయాలి.

4️⃣ సెక్షన్ 19(1) – మొదటి అప్పీల్ (First Appeal):
30 రోజులు దాటినా సమాచారం రాకపోయినా, లేదా ఇచ్చిన సమాచారం తప్పుగా ఉన్నా.. అదే ఆఫీసులోని పై అధికారికి (Appellate Authority) ఈ సెక్షన్ కింద అప్పీల్ చేయవచ్చు.

5️⃣ సెక్షన్ 19(3) – రెండో అప్పీల్ (Second Appeal):
మొదటి అప్పీల్ చేసినా ఫలితం లేకపోతే, నేరుగా రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్‌కు (State Information Commission) ఈ సెక్షన్ కింద ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.

6️⃣ సెక్షన్ 18 – ఫిర్యాదు చేయడం:
అధికారి అప్లికేషన్ తీసుకోవడానికి నిరాకరించినా, సమాచారం ఇవ్వడానికి అధిక ఫీజు అడిగినా నేరుగా కమిషన్‌కు ఫిర్యాదు చేసే హక్కును ఈ సెక్షన్ ఇస్తుంది.

7️⃣ సెక్షన్ 20 – జరిమానా:
సమాచారం ఇవ్వడంలో నిర్లక్ష్యం వహించే అధికారులకు రోజుకు 250 రూపాయల నుండి గరిష్టంగా 25,000 రూపాయల వరకు జరిమానా విధించే అధికారం ఈ సెక్షన్ ద్వారా కమిషన్‌కు ఉంటుంది.

ముఖ్యమైన టిప్స్:
* తెల్ల కాగితం మీద రాసినా లేదా ఆన్‌లైన్‌లో అప్లై చేసినా RTI చెల్లుతుంది.
* అప్లికేషన్ చివర్లో “సమాచార హక్కు చట్టం 2005, సెక్షన్ 6(1) ప్రకారం సమాచారం కోరుతున్నాను” అని రాయడం మర్చిపోకండి.
* సాక్ష్యాల కోసం మీరు దరఖాస్తు పంపిన పోస్టల్ రశీదును భద్రపరుచుకోండి.